Rada Dzielnicy III Prądnik Czerwony i Młodzieżowy Dom Kultury - al. 20 Listopada 102 zapraszają w najbliższą sobotę 24 maja i niedzielę 25 maja na spacery historyczno-kulturalne po Dzielnicy III.
Wydarzenia mają na celu przybliżenie mieszkańcom Dzielnicy III Prądnik Czerwony historii i dziedzictwa kulturowego dawnych podkrakowskich wsi – Olszy, Prądnika Czerwonego i Rakowic, których tereny w większości tworzą obecną Dzielnicę III Prądnik Czerwony. Udział w spacerach jest bezpłatny i nie wymaga wcześniejszej rezerwacji.
„Północne obrzeża Prądnika Czerwonego”
24 maja (sobota) godz. 10:00
Zbiórka: pętla tramwajowa-autobusowa Górka Narodowa P+R (przy punkcie KMK) – ul. Papierni Prądnickich 1
Prowadzenie: Henryk Łukasik
Prądnik Czerwony to dawna wieś położona nad Prądnikiem (Białuchą) i Sudołem Dominikańskim, 3,5 km na północ od centrum Krakowa przy historycznej drodze królewskiej. Pierwsza wzmianka o niej pojawia się w 1105 r. w dokumencie legata papieskiego Idziego wyliczającego tereny należące do klasztoru Benedyktynów w Tyńcu. W 1327 r. r. powstało sołectwo prądnickie. W XV w. na terenie Prądnika zaczęły powstawać folwarki krakowskich klasztorów: jezuitów, dominikanów i franciszkanów. W 1491 r. wybudowano tu pierwszy młyn papierniczy na terenie Polski. Wieś ucierpiała w trakcie walk, jakie toczyły na jej terenie w 1587 r. wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga z wojskami Jana Zamoyskiego. Wówczas powstała ostateczna nazwa wsi Prądnik Czerwony, która nawiązywała do krwi rozlanej na jej terenach podczas walki. Pod koniec XVI w. powstał renesansowy dwór rodziny Cellari, w którym gościł król Władysław IV Waza. W 1642 r. na terenie folwarku należącego do klasztoru dominikanów powstała barokowa kaplica pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, która istnieje do dzisiaj. W II poł. XIX w. zaczęły powstawać obiekty wojskowe Twierdzy Kraków. W 1910 r. na mocy tzw. Ustawy o Wielkim Krakowie część Prądnika Czerwonego od rogatki warszawskiej aż do rzeki Białuchy została włączona do Krakowa. W 1923 r. przy obecnym skrzyżowaniu al. 29 Listopada i ul. Dobrego Pasterza wzniesiono drewniany kościół Dobrego Pasterza, a rok później powołano do życia samodzielną parafię. W 1934 r. przez teren wsi przeprowadzono linię kolejową Kraków – Tunel. W 1941 r. przyłączono do Krakowa pozostałą część Prądnika Czerwonego. W 1966 r. na północno-wschodnim skraju Prądnika Czerwonego powstał cmentarz komunalny zwany Batowickim, zaś na przeciwległym jego krańcu w latach 1975–1986 wzniesiono osiedle mieszkaniowe Prądnik Czerwony
„Wieś i folwark w Rakowicach do rozbiorów. Co pozostało i gdzie szukać śladów przeszłości?”
25 maja (niedziela) godz. 10:00
Zbiórka: przed budynkiem Spółdzielni Mieszkaniowej „Ugorek” – ul. Mirosława Dzielskiego 2
Prowadzenie: Mateusz Niemiec
Rakowice są znane mieszkańcom Krakowa, lecz większości kojarzą z cmentarzem Rakowickim i ul. Rakowicką, choć w rzeczywistości nie mają z nimi nic wspólnego. Pierwsza wzmianka na ich temat pojawia się w dokumencie z 1244 r. znajdującym się obecnie w Archiwum Cystersów w Mogile, w którym biskup krakowski Jan Prandota nadaje cystersom z Mogiły dziesięcinę z Czyżyn. Od końca XIII w. do 1795 r. była to wieś królewska należącą do wielkorządców. W XV w. na jej terenie powstał królewski młyn, dwór i folwark, w którym uprawiano płody rolne i hodowano zwierzęta na potrzeby dworu królewskiego. W północnej jej części zlokalizowane były pola uprawne, zaś na południu łąki i pastwiska. We wsi znajdowały się liczne stawy i sadzawki. Dwór i folwark królewski położone były w miejscu będącym aktualnie własnością pijarów pomiędzy obecnymi ulicami Mirosława Dzielskiego, Akacjową i Księży Pijarów. Budynek dworu był kryty gontem, a jego zdobienia wykonał Bartłomiej Berrecci, autor renesansowej rozbudowy Wawelu. Znajdujący się we wsi młyn kilkukrotnie zmieniał swoją siedzibę. Na potrzeby zasilania jego urządzeń wykopano sztuczny kanał - Młynówkę, który doprowadzał wodę z Sudołu Dominikańskiego. Wieś ucierpiała w wyniku walk w 1587 r. i podczas potopu szwedzkiego. Podczas pierwszego z tych najazdów związanego z oblężeniem Krakowa przez wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, który mieszkał w rakowickim dworze przez kilka dni, ważyły się tu losy Europy, czego dowodem są napisane przez niego w tym miejscu listy. Po rozbiorach folwark stał się własnością państwa austriackiego.
