Olsza to dawna wieś położona w dolinie Białuchy (Prądnika) w odległości ok. 3 km na północny wschód od centrum Krakowa. Jej nazwa pochodzi od łęgowych lasów po-rastających w przeszłości te tereny. Pierwsza wzmianka na temat Olszy pochodzi z XVII w. Pierwotnie była ona częścią Prądnika Czerwonego. Później stanowiła osobny folwark w rejonie obecnych ulic Ptasiej, Kanonierów, Andrzeja Sokołowskiego i Pięknej, będący własnością krakowskich mieszczan - Mikołaja, Piotra Weingarta, Jana Borka, Jerzego Morsztyna, rodziny Turzonów i Kantellich, Piotra Futejowicza i Andrzeja Żydowskiego, a następnie bielańskich kamedułów.
W 1767 r. folwark zakupił Józef Bartsch, który wy-budował tam dwór. W II poi. XIX w. majątek przeszedł w ręce Julii Zakaszewskiej z Ró-życkich, a później - rodziny Potockich. Pod koniec XVIII w. Olsza liczyła 10 domów i ok. 90 mieszkańców, a sto lat później - 18 domów i 185 mieszkańców. Większość obecnej jej zabudowy powstała na działkach wytyczonych po II wojnie światowej z majątku Potockich. W granicach Dzielnicy III Prądnik Czerwony znajduje się część Olszy położona na północ od towarowej stacji technicznej i przystanku osobowego Kraków-Olsza na linii kolejowej nr 100, stanowiącej tzw. małą obwodnicę kolei obwodowej w Krakowie, oddanej do użytku w 1942 r. Teren ten został włączony w granice Krakowa w 1941 r. jako dzielnica katastralna XLII Olsza.
W latach 60. XX w. na pograniczu dawnych wsi Olsza, Prądnik Czerwony i Rakowice powstało osiedle mieszkaniowe Olsza II, które w założeniu było projektowane dla dużej liczby mieszkańców. Zajmuje ono powierzchnię 40 ha z przeważającą zabudową bloków czteropiętrowych uzupełnioną kilkoma dziesięciopiętrowymi wieżowcami. Charakterystycznymi elementami architektonicznymi osiedla są pawilon handlowy „Meteor", dwie szkoły „tysiąclatki" przy ul. Macieja Miechowity i Stanisława ze Skalbmierza oraz znaczna ilość terenów zielonych pomiędzy blokami.
W 1993 r. przeniesiono tu parafię polskokatolicką Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a na jej potrzeby zaadaptowano budynek po byłej kotłowni przy ul. Macieja Miechowity.
W 2001 r. przy ul. Żułowskiej otwarto siedzibę Związku Centralnego Dzieła Kolpinga w Polsce. W 2012 r. Olsza II została zakwalifikowana do pilotażowego programu rehabilitacji krakowskich osiedli. W ramach działań związanych z jej rewitalizacją społeczną w 2013 r. zorganizowano warsztaty Future City Game - Gra Miasto Przyszłości i projekt Active Citizens - Aktywna Społeczność.
W 2015 r. zlikwidowano Zespół Szkół Ekonomicznych nr 3 im. Eugeniusza Kwiatkowskiego przy ul. Macieja Miechowity, a rok później do budynku przeniesiono z centrum Krakowa Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego, któremu potem nadano imię św. Maksymiliana Marii Kolbego.
W 2016 r. w budynku dawnej Szkoły Podstawowej nr 96 przy ul. Stanisława ze Skalbmierza z inicjatywy Rady Dzielnicy III Prądnik Czerwony otwarto Integracyjny Klub Kultury Olsza, filię ówczesnego Śródmiej-skiego Ośrodka Kultury (obecnie: Krakowskiego Forum Kultury), stanowiący odpowiedź na potrzeby lokalnych mieszkańców, pragnących uczestniczyć w życiu społeczno-kulturalnym i go aktywnie współtworzyć. Od 2016 r. przy ul. Brogi w ramach projektu „Pora na aktywność" Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej funkcjonuje Program Aktywności Lokalnej „Na Olszy".
W 2017 r. w budynku Zespołu Szkół Przemysłu Spożywczego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego przy ul. Macieja Miechowity otwarto Centrum Aktywności Seniorów „Miechowity" prowadzone przez Fundację im. Heleny i Tadeusza Augustynów w ramach Gminnego Programu Aktywności Społecznej i Integracji Osób Starszych PA-SIOS.
W 2018 r. w związku z pracami modernizacyjnymi krakowskiego węzła kolejowego na terenie stacji kolejowej Kraków-Olsza uruchomiono przystanek osobowy do obsługi pociągów regionalnych. W 2019 r. otwarto przebudowane zewnętrzne obiekty sportowe przy budynku dawnej Szkoły Podstawowej nr 96 przy ul. Stanisława ze Skalbmierza.